Als vrijwilliger werken in België
Vrijwilligerswerk in België steunt op een vrijwillige, onbetaalde en onbaatzuchtige inzet. Burgers van de Europese Unie kunnen onder dezelfde voorwaarden vrijwilligerswerk doen als Belgische burgers. U moet daarbij wel de geldende socialezekerheidsregels volgen.
Een duidelijk wettelijk kader biedt bescherming aan zowel vrijwilligers als organisaties.
U wordt beschouwd als vrijwilliger (wet van 3 juli 2005) als:
- u onbezoldigd en onverplicht een activiteit uitvoert,
- het werk georganiseerd is door een organisatie buiten uw familie- of privéverband,
- en u het doet voor iemand of voor een groep die geen winst maakt op uw werk:
- één of meer personen zonder winstoogmerk,
- een groep zonder winstoogmerk,
- een feitelijke vereniging zonder winstoogmerk,
- een privaat- of publiekrechtelijke rechtspersoon zonder winstoogmerk,
- de samenleving als geheel.
U mag geen vrijwilligerswerk doen dat u al beroepsmatig voor dezelfde organisatie doet.
Er is geen wettelijk vastgelegde minimum- of maximumduur. U kunt uw overeenkomst op elk moment stopzetten.
Uit wederzijds respect wordt gevraagd om de organisatie tijdig en op een correcte manier op de hoogte te brengen.
Er is geen wettelijk vastgelegde minimum- of maximumduur. U kunt uw overeenkomst op elk moment stopzetten.
Uit wederzijds respect wordt gevraagd om de organisatie tijdig en op een correcte manier op de hoogte te brengen.
Voordat u als vrijwilliger start bij een organisatie, moet u op zijn minst geïnformeerd worden over:
- de onbaatzuchtige doelstelling van de organisatie,
- het juridische statuut van de organisatie (heeft ze rechtspersoonlijkheid, is het een feitelijke vereniging…?),
- als het om een feitelijke vereniging gaat: de identiteit van de verantwoordelijken van de vereniging,
- of u een kostenvergoeding voor vrijwilligerswerk krijgt, en zo ja, welke vorm die aanneemt en in welke gevallen ze uitbetaald wordt,
- of de kans bestaat dat u als vrijwilliger dingen aan de weet komt die onder het medisch beroepsgeheim vallen (artikel 458 van het Strafwetboek), en
- welke aansprakelijkheidsregeling er geldt als u schade zou veroorzaken, en of de organisatie voor dit en andere risico's een verzekering heeft.
Deze regels gelden ongeacht uw nationaliteit, als u onder het Belgische socialezekerheidsstelsel valt.
Bent u werkloos?
Voordat u met uw vrijwilligerswerk begint, moet u de RVA (Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening) schriftelijk op de hoogte brengen.
Als de RVA niet binnen de twee weken na ontvangst van een volledige aangifte reageert, mag u ervan uitgaan dat het vrijwilligerswerk toegestaan is. U behoudt ook uw uitkering.
Bent u arbeidsongeschikt?
Dan moet u vooraf advies vragen aan de adviserend arts van uw ziekenfonds. Als de activiteit verenigbaar is met uw gezondheidstoestand, mag u vrijwilligerswerk doen.
Ja. Vrijwilligerswerk wordt niet betaald, maar u kunt een kostenvergoeding krijgen als uw organisatie daarin voorziet.
Er bestaan twee systemen. Meestal kiest de organisatie voor het ene of het andere (of geen van beide).
- Vergoeding van de werkelijke kosten
- Gebeurt op basis van bewijsstukken (facturen, tickets, kilometervergoeding, enz.)
- Geen maximumbedrag
- Geen sociale bijdragen
- Niets te vermelden in uw Belgische belastingaangifte
- Forfaitaire vergoeding
- Bedragen beperkt door een dagelijks en jaarlijks maximum (geïndexeerde bedragen)
- Geen sociale bijdragen zolang de maxima worden nageleefd
- Niets te vermelden in uw Belgische belastingaangifte
Het is mogelijk om te combineren:
- een forfaitaire vergoeding, en
- de terugbetaling van de werkelijke reiskosten, binnen de limiet van 2.000 km per jaar.
Deze limiet geldt niet voor het vervoer van personen.
Alle informatie over vrijwilligerswerk, het statuut van de vrijwilliger en de Hoge Raad voor Vrijwilligers vindt u op de website van de Hoge Raad voor Vrijwilligers.
Websites voor vrijwilligerswerk per taalgemeenschap:
